Mijn tips als berggids

Een zesduizender beklimmen, een expeditie naar Aconcagua ondernemen of misschien ooit op de top van Mount Everest staan. Mooie ambities, maar hoe bereid je je daar eigenlijk op voor? En kun je in Nederland wel goed trainen voor een expeditie op hoogte? Het korte antwoord: ja. Je hoeft niet in de bergen te wonen om een goede basis op te bouwen. Maar je moet wel weten waar je op traint. Als berggids heb ik veel expedities begeleid en zelf verschillende grote bergen beklommen. In dit blog deel ik mijn belangrijkste adviezen over fysieke voorbereiding, technische vaardigheden en het opbouwen van bergervaring.

1. Duurtraining is de basis van iedere expeditie

Tijdens een expeditie ben je vaak uren achter elkaar onderweg. Op een normale dag kan dat vijf of zes uur zijn, maar tijdens een zware toppoging soms wel achttien uur. Daarom is duurtraining wat mij betreft het belangrijkste onderdeel van je voorbereiding. Mijn advies: besteed ongeveer 80 tot 90 procent van je training aan duurvermogen en de rest aan kracht en explosiviteit.

Kies vooral een duursport die je leuk vindt. Hardlopen, fietsen of lange wandelingen zijn allemaal goede opties. Het belangrijkste is dat je het langere tijd volhoudt. Een goede duurconditie bouw je namelijk niet in een paar weken op. Daar gaan maanden en soms jaren overheen. Hoe eerder je begint, hoe beter.

2. Bouw je training geleidelijk op

Hoeveel je moet trainen, hangt af van je huidige conditie en de expeditie die je wilt ondernemen. Voor een grote expeditie zoals Aconcagua of Denali is een langdurige voorbereiding belangrijk. Begin bijvoorbeeld met twee trainingen per week en bouw dit geleidelijk op naar vier of vijf trainingen.

Wil je in de zomer een expeditie ondernemen? Dan is de winter een goed moment om serieus met je voorbereiding te beginnen. Het gaat daarbij niet alleen om vaker of langer trainen, maar ook om steeds specifieker trainen. In het begin kun je vooral werken aan je algemene conditie. Naarmate de expeditie dichterbij komt, laat je de trainingen steeds meer lijken op wat je straks in de bergen gaat doen.

Denali

3. Train specifiek, ook in Nederland

Nederland is vlak, maar dat betekent niet dat je hier niet goed kunt trainen voor een bergexpeditie. Zelf maak ik bijvoorbeeld gebruik van de duinen en het strand. Zo kun je een steile duinhelling opzoeken en daar herhaaldelijk omhoog lopen of rennen. Rustig terug naar beneden en opnieuw omhoog. Daarmee train je de spieren en het uithoudingsvermogen die je in de bergen nodig hebt.

Ook trainen met een rugzak is een goede voorbereiding. Begin bijvoorbeeld met een paar kilo en bouw het gewicht geleidelijk op. Voor zware expedities heb ik zelf zelfs met een slee over het strand gelopen. Dat lijkt misschien wat overdreven, maar als je naar Denali gaat en daar je eigen uitrusting moet vervoeren, is het een heel gerichte training. Het hoeft allemaal niet ingewikkeld te zijn! Zorg dat je veel duurtraining doet en maak je trainingen steeds specifieker.

4. Vergeet krachttraining niet

Hoewel duurtraining de basis vormt, is krachttraining ook belangrijk. Sterke spieren zorgen ervoor dat je meer reserves hebt tijdens lange en zware dagen. Zeker wanneer je met een zware rugzak loopt of door lastig terrein beweegt.

Je hoeft daarvoor niet uren in de sportschool te staan. Zelf combineer ik bijvoorbeeld hardlopen in het bos met eenvoudige krachtoefeningen. Na een paar honderd meter hardlopen doe ik een aantal squats, kikkersprongen of andere oefeningen voor mijn benen. Eén gerichte krachttraining per week kan al een waardevolle aanvulling zijn op je duurtraining.

5. Bouw ook je bergervaring stap voor stap op

Een goede conditie is belangrijk, maar daarmee ben je er nog niet. Voor een expeditie op hoogte heb je ook technische vaardigheden en bergervaring nodig. Wil je bijvoorbeeld een zesduizender beklimmen? Dan adviseer ik om eerst ervaring op te doen met één of meerdere vierduizenders in de Alpen.

Leer omgaan met stijgijzers, bewegen op sneeuw en ijs en het gebruik van een touw. Ook het leren herkennen van risico's en zelfstandig beslissingen nemen hoort daarbij. Goede techniek maakt je bovendien efficiënter. Als je soepel beweegt op steil terrein, kost dat minder energie. Je houdt daardoor meer reserves over voor de momenten waarop het echt zwaar wordt. Een mooie opbouw is bijvoorbeeld een beklimming van de Grossglockner, gevolgd door Monte Rosa en uiteindelijk de Mont Blanc. Zo doe je ervaring op met verschillende terreinen en omstandigheden voordat je aan een grotere expeditie begint.

6. Van de Alpen naar je eerste expeditie

Heb je voldoende ervaring opgedaan in de Alpen? Dan kun je de stap maken naar een expeditie buiten Europa. Een mooie eerste bestemming is bijvoorbeeld Mount Kazbek in Georgië, een berg van ruim 5.000 meter. Het verschil met veel beklimmingen in de Alpen is dat je hier meer van het expeditie-leven ervaart. Je overnacht in eenvoudige accommodaties of tenten en krijgt te maken met acclimatiseren aan de hoogte.

Een volgende stap kan Aconcagua in Argentinië zijn, met bijna 7.000 meter de hoogste berg van Zuid-Amerika. Hier verblijf je langere tijd op hoogte en slaap je in tentenkampen. Wil je daarna een zwaardere uitdaging? Dan is Denali een heel ander verhaal. Hoewel Denali met ruim 6.000 meter lager is dan Aconcagua, is de expeditie fysiek bijzonder zwaar. Je bent veel zelfstandiger en moet een groot deel van je eigen uitrusting vervoeren.

Tijdens mijn eigen beklimming droegen we rugzakken van ongeveer 25 kilo en trokken we sleeën met zo'n 35 kilo aan materiaal. Dat vraagt een totaal andere voorbereiding dan een beklimming waarbij dragers een groot deel van de uitrusting vervoeren.

7. Leer zelfstandig functioneren in de bergen

Wat ik minstens zo belangrijk vind als conditie en techniek, is zelfredzaamheid. Tijdens een expeditie krijg je te maken met omstandigheden die je niet altijd kunt voorspellen. Denk aan slecht weer, kou, vermoeidheid of veranderingen in de planning. Daarom is het verstandig om ook praktische expeditievaardigheden te oefenen. Leer bijvoorbeeld hoe je een tent opzet in sneeuw, hoe je sneeuw smelt voor drinkwater en hoe je met je materiaal omgaat bij slechte weersomstandigheden. Hoe meer ervaring je hebt, hoe beter je kunt omgaan met onverwachte situaties.

Mijn belangrijkste advies: begin op tijd

Een goede expeditievoorbereiding hoeft niet ingewikkeld te zijn. Kies een duursport die je leuk vindt, bouw je conditie geleidelijk op en zorg dat je voldoende bergervaring opdoet. Je hoeft niet jarenlang specifiek voor één expeditie te trainen, maar onderschat de voorbereiding ook niet. Hoe beter je voorbereid bent, hoe meer energie je overhoudt om van de beklimming te genieten. En uiteindelijk is dat waar het om draait: veilig op pad gaan en een mooie ervaring hebben in de bergen.

Klaar voor jouw volgende bergavontuur?

Of je nu droomt van je eerste vierduizender of een expeditie naar een van de hoogste bergen ter wereld: een goede voorbereiding begint met het kiezen van een passende uitdaging.

Bekijk onze expedities en ontdek welke volgende stap bij jouw ervaring past.